View Categories

KOU KREYÒL — NS3 I. LANG AK SOSYETE AN AYITI

Prof et AssistantRobot
Updated on septembre 25, 2026

Temps de lecture estimé: 16 min read

KOU KREYÒL — NS3

I. LANG AK SOSYETE AN AYITI

Tèm jeneral

Lang kreyòl la nan sosyete ayisyen an: idantite, varyasyon ak defi

I. OBJEKTIF JENERAL

Nan fen chapit sa a, elèv la dwe kapab:

  • esplike relasyon ki genyen ant lang ak sosyete;
  • reflechi sou plas kreyòl nan sosyete ayisyen an;
  • idantifye diferan kalite entèferans ant kreyòl ak franse;
  • fè diferans ant entèferans leksikal, semantik ak sentaksik;
  • rekonèt kèk varyasyon rejyonal nan fason moun pale kreyòl;
  • esplike sa yo rele asimilasyon nan yon kontèks lengwistik ak sosyal;
  • fè diferans ant kreyòl pale ak kreyòl ekri;
  • adapte fason li pale oswa ekri selon sitiyasyon an;
  • rekonèt diferan rejis lang;
  • analize itilizasyon lang nan lekòl, fanmi, travay, medya ak lòt espas sosyal;
  • devlope yon pozisyon pèsonèl ki baze sou agiman ak egzanp.

II. TÈKS SANTRAL

Kreyòl nou an: yon lang, plizyè vwa

Lè yon moun di: “Mwen pale kreyòl”, li sanble ap bay yon enfòmasyon ki senp. Men, dèyè ti fraz sa a gen yon gwo reyalite sosyal, istorik ak kiltirèl. Kreyòl se youn nan lang ki pi enpòtan nan lavi chak jou ann Ayiti. Se lang anpil moun itilize lakay yo, nan lari, nan mache, nan transpò piblik, nan travay, nan legliz, nan aktivite kiltirèl ak nan anpil lòt sitiyasyon.

Men, èske tout Ayisyen pale kreyòl menm jan?

Repons lan se non.

Yon moun ki soti Okap kapab itilize kèk mo oswa kèk ekspresyon yon fason ki pa menm ak yon moun ki soti Okay. Yon moun ki grandi nan Pòtoprens kapab genyen lòt abitid lengwistik pase yon moun ki pase tout lavi li nan yon zòn riral. Menm nan yon sèl vil, fason yon moun pale kapab varye selon laj li, nivo edikasyon li, metye li, moun li ap pale ak yo ak sitiyasyon kote li ye a.

Sa pa vle di youn nan fason sa yo pale se yon “move kreyòl”. Sa montre lang nan ap viv nan yon sosyete ki gen anpil gwoup moun, anpil istwa ak anpil eksperyans.

Lang pa yon bagay ki rete imobil. Li evolye ansanm ak moun ki pale l.

Kreyòl ak franse: de lang ki an kontak

Istwa Ayiti fè relasyon ant kreyòl ak franse vin espesyal. Toude lang yo prezan nan sosyete ayisyen an, men yo pa toujou itilize nan menm sitiyasyon yo ni nan menm fason.

Nan lavi chak jou, anpil Ayisyen itilize kreyòl kòm prensipal mwayen kominikasyon yo. Franse, li menm, gen yon plas enpòtan nan lekòl, nan administrasyon, nan kèk dokiman ofisyèl, nan literati ak nan lòt domèn sosyal.

Paske de lang yo an kontak, li nòmal pou yo enfliyanse youn lòt nan kèk sitiyasyon. Fenomèn sa a rele entèferans lengwistik.

Entèferans ka parèt lè yon moun ki abitye ak yon lang sèvi ak fason lang sa a fonksyone pandan l ap pale oswa ekri yon lòt lang.

Pa egzanp, yon moun ka pran yon mo nan yon lòt lang epi mete l nan fason li pale. Sa se yon egzanp ki kapab konsène vokabilè.

Gen lòt fwa kote se pa mo a sèlman ki transfere. Se sans yon mo oswa fason pou konstwi yon fraz ki kapab enfliyanse pa lòt lang lan.

Se poutèt sa, lè n ap etidye relasyon ant kreyòl ak franse, nou bezwen gade plizyè nivo lang.

III. ENTÈFERANS LEKSIKAL

Mo leksikal la gen rapò ak mo ak vokabilè.

Entèferans leksikal parèt lè itilizasyon yon lang enfliyanse chwa mo nou fè nan yon lòt lang.

Nan lavi chak jou ann Ayiti, nou ka jwenn moun ki melanje mo oswa ekspresyon ki soti nan kreyòl ak franse, sitou nan konvèsasyon enfòmèl.

Pa egzanp, yon moun ka di:

“M ap fè yon meeting demen.”

Mo meeting lan soti nan anglè, men moun nan mete l nan yon fraz kreyòl.

Nou ka jwenn lòt egzanp kote moun sèvi ak mo franse nan yon fraz ki prensipalman an kreyòl.

Sa pa vle di chak fwa yon moun itilize yon mo ki soti nan yon lòt lang se yon erè. Nan lengwistik, li enpòtan pou nou gade kontèks la, objektif moun nan ak fason kominote a itilize mo a.

Egzèsis

  1. Eksplike ak pwòp mo pa w kisa entèferans leksikal ye.
  2. Bay twa egzanp fraz kote yon mo ki soti nan yon lòt lang antre nan yon fraz kreyòl.
  3. Idantifye mo ki soti nan lòt lang yo.
  4. Eseye ranplase mo sa yo ak mo kreyòl ki apwopriye lè sa posib.
  5. Eksplike diferans ki genyen ant itilize yon mo etranje paske li vin komen nan itilizasyon an ak fè yon erè nan chwa mo.

IV. ENTÈFERANS SEMANTIK

Mo semantik gen rapò ak sans mo ak ekspresyon yo.

Entèferans semantik kapab parèt lè fason yon mo oswa yon ekspresyon genyen sans nan yon lang enfliyanse fason yon moun itilize li nan yon lòt lang.

Sa mande anpil atansyon paske pafwa mo yo sanble anpil, men yo pa toujou gen menm sans oswa menm fason pou yo itilize.

Egzanp pou reflechi

Yon elèv aprann yon ekspresyon nan yon lang epi li tradui l mo pou mo nan yon lòt lang. Rezilta a kapab yon fraz moun konprann, men ki pa sonnen natirèl nan lang lan.

Se poutèt sa, lè n ap aprann yon lang, nou pa dwe aprann sèlman mo yo. Nou dwe aprann:

  • sans mo yo;
  • fason yo itilize yo;
  • ekspresyon ki mache avèk yo;
  • kontèks kote yo apwopriye;
  • relasyon mo yo genyen youn ak lòt.

Egzèsis

Eksplike poukisa tradiksyon mo pou mo kapab lakòz pwoblèm nan yon lang.

Bay de egzanp ekspresyon ou konnen ki pa ta dwe tradui mo pou mo.

V. ENTÈFERANS SENTAKSIK

Sentaks se fason mo yo òganize pou fòme fraz.

Entèferans sentaksik parèt lè fason yon moun òganize yon fraz nan yon lang enfliyanse fason li konstwi fraz nan yon lòt lang.

Sa ka rive sitou lè yon moun pale plizyè lang.

Egzanp senp

Lè yon elèv ap aprann franse, li kapab konstwi kèk fraz franse pandan l ap suiv abitid estrikti kreyòl li. Nan lòt sans, lè l ap ekri kreyòl, li kapab mete estrikti franse ladan l.

Se poutèt sa, aprann yon lang mande pou nou konprann pwòp lojik sentaksik lang nan.

Egzèsis

  1. Kisa sentaks ye?
  2. Kisa entèferans sentaksik ye?
  3. Poukisa yon moun ki pale plizyè lang kapab fè entèferans?
  4. Ekri de fraz kote ou panse yon moun ta kapab transfere estrikti yon lang nan yon lòt.
  5. Korije fraz yo pou yo respekte estrikti lang yo.

VI. TWA KALITE ENTÈFERANS YO

Kalite Sa li konsène Kesyon pou nou poze
Leksikal Mo / vokabilè Ki mo moun nan itilize?
Semantik Sans Ki sans li bay mo oswa ekspresyon an?
Sentaksik Estrikti fraz Kijan li òganize mo yo nan fraz la?

Aktivite analiz

Pou chak egzanp pwofesè a bay, elèv la dwe di:

1. Ki lang ki parèt?
2. Ki eleman ki enfliyanse?
3. Èske se leksikal, semantik oswa sentaksik?
4. Poukisa?
5. Kijan nou ta ka amelyore fraz la selon kontèks la?

VII. VARYASYON REJYONAL

Kreyòl ayisyen se yon lang ki pale nan diferan zòn. Fason moun itilize lang lan kapab varye selon kote yo rete.

Nou kapab remake diferans nan:

  • aksan;
  • pwononsyasyon;
  • vokabilè;
  • kèk ekspresyon;
  • fason moun konstwi kèk fraz;
  • vitès moun pale.

Egzanp

Yon mo oswa yon ekspresyon ki trè komen nan yon zòn kapab mwens itilize nan yon lòt zòn.

Sa pa vle di lang lan gen plizyè “vèsyon ki pa gen rapò”. Se yon menm lang ki kapab prezante varyasyon selon kominote ak kontèks.

Aktivite

Fè yon rechèch nan fanmi w oswa nan kominote w.

Chèche:

  • 5 mo moun nan zòn ou itilize;
  • sans yo;
  • kijan moun nan yon lòt zòn ta ka di menm bagay la;
  • nan ki sitiyasyon yo itilize mo sa yo.

Prezante rezilta yo devan klas la.

VIII. VARYASYON PA VLE DI ERÈ

Sa se yon pwen enpòtan pou elèv la konprann.

Lè de moun pale yon lang yon ti jan diferan, nou pa dwe prese di youn ap pale “byen” epi lòt la ap pale “mal”.

Nou dwe mande:

Nan ki kominote moun nan itilize fòm sa a?

Nan ki sitiyasyon li itilize l?

Ki fonksyon li genyen?

Lengwistik mande nou obsève lang jan moun itilize l, pandan n ap konnen gen sitiyasyon kote yon fòm ekri oswa yon fòm ofisyèl nesesè.

IX. PWOBLÈM ASIMILASYON

Mo asimilasyon kapab gen plizyè sans selon domèn kote yo itilize l. Nan etid lang ak sosyete, nou kapab sèvi avè l pou pale sou fason yon gwoup oswa yon moun kapab vin adopte kèk pratik, valè oswa fason pale ki asosye ak yon lòt gwoup.

Nan yon sosyete kote plizyè lang ak kilti an kontak, yon moun kapab chanje fason li pale selon anviwònman li.

Pa egzanp, yon jèn ki grandi nan yon anviwònman kote yo pale plizyè lang kapab aprann adapte vokabilè li, aksan li oswa fason li kominike avèk diferan moun.

Pwoblèm lan kapab parèt lè yon moun kòmanse konsidere pwòp lang oswa kilti li kòm yon bagay ki pa gen valè, sèlman paske yon lòt lang oswa yon lòt fason pale konsidere kòm plis prestijye.

Se la nou bezwen fè diferans ant:

aprann yon lòt lang
ak
meprize pwòp lang ou.

Aprann franse, anglè, panyòl oswa nenpòt lòt lang kapab yon gwo avantaj. Men aprann yon lòt lang pa oblije vle di abandone oswa wont lang ou.

X. LANG AK IDANTITE

Lang se youn nan eleman ki kapab patisipe nan konstriksyon idantite yon moun ak yon kominote.

Lè yon moun pale kreyòl, li pa sèlman ap itilize yon zouti pou kominike. Nan anpil sitiyasyon, li kapab eksprime:

  • kilti;
  • istwa;
  • memwa;
  • tradisyon;
  • fason kominote a wè mond lan;
  • relasyon sosyal.

Se poutèt sa kesyon lang nan Ayiti pa sèlman yon kesyon gramè. Li se tou yon kesyon sosyal ak kiltirèl.

Kesyon refleksyon

  1. Èske lang ka fè yon moun santi li fè pati yon kominote?
  2. Poukisa kèk moun santi yo pi alèz nan yon lang pase nan yon lòt?
  3. Èske yon moun kapab renmen kreyòl epi renmen lòt lang an menm tan?
  4. Ki avantaj yon moun genyen lè li pale plizyè lang?
  5. Poukisa li enpòtan pou devlope kreyòl ekri?

XI. KREYÒL PALE AK KREYÒL EKRI

Gen diferans ant fason nou pale ak fason nou ekri.

Lè n ap pale, nou gen:

  • entonasyon;
  • jès;
  • ekspresyon vizaj;
  • poz;
  • repetisyon;
  • entèripsyon;
  • adaptasyon imedya.

Lè n ap ekri, nou pa gen avantaj sa yo. Se poutèt sa nou bezwen sèvi ak:

  • òtograf;
  • ponktiyasyon;
  • òganizasyon paragraf;
  • fraz ki klè;
  • vokabilè ki apwopriye;
  • estrikti ki byen òganize.

Egzanp

Kreyòl pale:

“Bon, eee… mwen pa fin konnen, men m panse n ka fè sa pita.”

Kreyòl ekri:

“Mwen pa fin sèten, men mwen panse nou kapab fè travay la pita.”

Toude kapab sèvi pou kominike. Men yo pa fèt pou menm kalite sitiyasyon.

XII. EGZÈSIS: PALE OSWA EKRI?

Di si chak egzanp pi apwopriye pou:

A. Kreyòl pale
B. Kreyòl ekri
C. Toude

  1. Yon mesaj ou voye bay yon zanmi.
  2. Yon lèt ou voye bay direktè lekòl la.
  3. Yon konvèsasyon ant de kamarad.
  4. Yon atik pou jounal lekòl la.
  5. Yon prezantasyon oral.
  6. Yon rapò sou yon aktivite.
  7. Yon diskisyon nan lakou lekòl la.
  8. Yon redaksyon egzamen.

Eksplike repons ou pou omwen 3 egzanp.

XIII. REJIS LANG

Rejis lang se fason yon moun adapte fason li pale oswa ekri selon moun li ap pale ak li, sitiyasyon an, sijè a ak objektif kominikasyon an.

Nou pa pale avèk yon zanmi menm jan nou pale avèk yon direktè lekòl.

Nou pa ekri yon mesaj WhatsApp menm jan nou ekri yon lèt administratif.

Se poutèt sa, nou kapab pale de diferan nivo oswa rejis.

1. Rejis familye

Yo itilize l avèk moun nou abitye anpil.

“Sak pase? Ou anfòm?”

2. Rejis kouran / abityèl

Se lang nou itilize nan anpil konvèsasyon chak jou.

“Bonjou, kijan ou ye? Èske ou deja fè devwa a?”

3. Rejis soutni oswa fòmèl

Li apwopriye nan sitiyasyon ofisyèl, akademik oswa pwofesyonèl.

“Bonjou Mesye Direktè, mwen ta renmen mande w pèmisyon pou m patisipe nan aktivite a.”

XIV. CHANJE REJIS LA

Egzèsis

Men yon fraz familye:

“Mwen bezwen ou voye dokiman an ban mwen vit.”

Transfòme l pou l vin pi apwopriye nan yon mesaj pwofesyonèl:

“Tanpri, èske ou ta kapab voye dokiman an ban mwen pi vit posib?”

Kounye a, fè menm bagay la:

  1. “Ban m liv la.”
  2. “Mwen bezwen konnen sa k pase.”
  3. “Voye enfòmasyon yo ban mwen.”
  4. “M ap tann ou demen.”
  5. “Mwen vle pale avèk ou.”

Fè chak fraz vin pi fòmèl ak respè.

XV. LANG AK TEKNOLOJI

Jodi a, teknoloji pote anpil nouvo mo nan lang nou.

Nou jwenn mo ki gen rapò ak:

  • entènèt;
  • telefòn;
  • rezo sosyal;
  • aplikasyon;
  • òdinatè;
  • videyo;
  • mesaj;
  • kominikasyon dijital.

Lè yon nouvo teknoloji parèt, kominote a bezwen jwenn fason pou nonmen nouvo reyalite yo.

Se konsa vokabilè yon lang kapab devlope.

Aktivite

Fè yon lis 20 mo teknolojik ou itilize nan lavi chak jou.

Pou chak mo:

  1. Ekri mo a.
  2. Di ki lang li soti, si ou konnen.
  3. Bay ekivalan kreyòl li si genyen.
  4. Fè yon fraz avèk li.

XVI. GRAN EGZÈSIS ANALIZ

Li sitiyasyon sa a:

Jean ap pale ak zanmi li sou yon aktivite lekòl. Li sèvi ak ekspresyon familye, kout fraz ak kèk mo angle. Kèk minit apre, li antre nan biwo direktè a pou li mande pèmisyon pou aktivite a. Li chanje fason li pale, li chwazi mo ki pi fòmèl epi li prezante demann li avèk plis presizyon.

Kesyon

  1. Poukisa Jean chanje fason li pale?
  2. Ki kalite rejis li te itilize avèk zanmi li yo?
  3. Ki kalite rejis li te itilize avèk direktè a?
  4. Èske chanje rejis vle di Jean ap “pèdi” pwòp lang li?
  5. Ki konpetans Jean montre?
  6. Poukisa li enpòtan pou yon elèv konnen adapte lang li?
  7. Bay de lòt sitiyasyon kote ou ta dwe chanje fason ou kominike.

XVII. TABLO SENTÈZ CHAPIT LA

Konsèp Definisyon senp Egzanp
Lang Sistèm moun itilize pou kominike Kreyòl
Sosyete Gwoup moun k ap viv epi kominike ansanm Sosyete ayisyen an
Entèferans Enfliyans yon lang sou yon lòt Kreyòl/franse
Leksikal Sa ki konsène mo Chwa vokabilè
Semantik Sa ki konsène sans Sans yon ekspresyon
Sentaksik Sa ki konsène estrikti fraz Lòd mo yo
Varyasyon Diferans nan fason moun itilize yon lang Varyasyon rejyonal
Asimilasyon Adopsyon kèk karakteristik yon lòt gwoup/lang/kilti Chanjman abitid lengwistik
Kreyòl pale Fòm oral lang lan Konvèsasyon
Kreyòl ekri Fòm ekri lang lan Lèt, redaksyon
Rejis lang Fason lang adapte ak sitiyasyon Familye/fòmèl

XVIII. AKTIVITE DEBA

Sijè:

“Èske pale plizyè lang se yon menas pou kreyòl oswa yon avantaj pou sosyete a?”

Divize klas la an de gwoup.

Gwoup A

Prepare agiman sou avantaj moun ka jwenn lè yo pale plizyè lang.

Gwoup B

Prepare agiman sou enpòtans pou pwoteje epi devlope kreyòl.

Atansyon: Objektif aktivite a se pa atake lòt gwoup la. Objektif la se aprann:

  • konstwi agiman;
  • bay egzanp;
  • koute lòt moun;
  • reponn avèk respè;
  • fè diferans ant opinyon ak reyalite.

XIX. PWODIKSYON EKRI

Sijè 1

“Kreyòl nan lavi mwen”

Ekri yon tèks 20–25 liy kote ou esplike:

  • ki plas kreyòl genyen nan lavi w;
  • nan ki sitiyasyon ou itilize l;
  • ki lòt lang ou itilize;
  • ki diferans ou remake ant fason ou pale ak fason ou ekri;
  • poukisa ou panse li enpòtan pou yon jèn metrize lang li.

Sijè 2

“Kreyòl nan 20 ane ankò”

Imajine kijan kreyòl kapab evolye nan 20 pwochen ane yo.

Pale de:

  • teknoloji;
  • lekòl;
  • rezo sosyal;
  • literati;
  • mizik;
  • medya;
  • travay;
  • relasyon ak lòt lang.

XX. TRAVAY RECHÈCH

Chwazi youn nan sijè sa yo:

Sijè A

Varyasyon kreyòl nan diferan rejyon ann Ayiti

Sijè B

Kreyòl ak franse nan sistèm edikasyon ayisyen an

Sijè C

Kreyòl nan medya ak rezo sosyal

Sijè D

Evolisyon vokabilè kreyòl avèk teknoloji

Sijè E

Enpòtans kreyòl ekri nan edikasyon

Travay la dwe genyen:

  1. Entwodiksyon.
  2. Devlopman.
  3. Egzanp.
  4. Analiz.
  5. Konklizyon.
  6. Sous enfòmasyon yo.

XXI. TÈKS POU DIKTE

Pwofesè a kapab li pasaj sa a pou elèv yo ekri li:

Lang se yon pati enpòtan nan lavi yon pèp. Li pèmèt moun kominike, transmèt konesans, rakonte istwa epi prezève kilti yo. Nan sosyete ayisyen an, kreyòl jwe yon wòl enpòtan nan kominikasyon chak jou. Men, paske Ayiti se yon sosyete kote plizyè lang an kontak, moun ka rankontre diferan sitiyasyon lengwistik. Se poutèt sa, li enpòtan pou chak moun devlope kapasite pou pale, li ak ekri kreyòl avèk klète, pandan li aprann lòt lang tou.

Apre dikte a

Elèv la dwe:

  • korije òtograf;
  • mete ponktiyasyon;
  • idantifye 5 non;
  • idantifye 5 vèb;
  • chwazi 5 mo li konsidere enpòtan;
  • bay yon rezime tèks la.

XXII. EVALYASYON FÒMASYON

Pati A — Definisyon

Defini:

  1. entèferans;
  2. entèferans leksikal;
  3. entèferans semantik;
  4. entèferans sentaksik;
  5. varyasyon rejyonal;
  6. asimilasyon;
  7. kreyòl pale;
  8. kreyòl ekri;
  9. rejis lang.

Pati B — Konpreyansyon

Reponn:

  1. Poukisa kreyòl kapab varye selon rejyon?
  2. Poukisa kreyòl ak franse kapab enfliyanse youn lòt?
  3. Ki diferans ki genyen ant kreyòl pale ak kreyòl ekri?
  4. Poukisa nou adapte rejis lang nou?
  5. Èske varyasyon lengwistik vle di yon lang pa gen règ? Eksplike.

Pati C — Analiz

Pwofesè a bay elèv yo yon seri fraz. Elèv la dwe:

  • idantifye entèferans lan;
  • klase l kòm leksikal, semantik oswa sentaksik;
  • eksplike rezon li;
  • pwopoze yon lòt fòm ki apwopriye selon kontèks la.

Pati D — Redaksyon

Ekri 25–30 liy sou sijè:

“Kreyòl se plis pase yon mwayen kominikasyon: li se yon pati enpòtan nan lavi sosyal ak kiltirèl Ayisyen yo.”

Elèv la dwe sèvi ak omwen 8 konsèp li aprann nan chapit la.

XXIII. SA ELÈV LA DWE SONJE

🧠 1. Lang ak sosyete mache ansanm

Lang chanje ak evolisyon sosyete a.

🗣️ 2. Kreyòl pa pale egzakteman menm jan tout kote

Gen varyasyon selon rejyon, gwoup moun, laj ak sitiyasyon.

🔤 3. Kreyòl an kontak ak lòt lang

Kontak sa a kapab pwodui diferan fòm entèferans.

📚 4. Entèferans kapab leksikal, semantik oswa sentaksik

  • Leksikal → mo
  • Semantik → sans
  • Sentaksik → estrikti fraz

✍🏽 5. Pale pa menm bagay ak ekri

Kreyòl pale sèvi anpil ak entonasyon ak kontèks; kreyòl ekri bezwen plis presizyon ak òganizasyon.

🎓 6. Nou dwe adapte lang nou ak sitiyasyon an

Fason nou pale ak zanmi pa nesesèman menm ak fason nou pale nan yon entèvyou oswa devan yon otorite.

🌎 7. Aprann lòt lang pa oblije vle di abandone kreyòl

Yon moun kapab aprann plizyè lang pandan li kontinye devlope kapasite li nan kreyòl.

XXIV. DEVWA FINAL

Pwojè: “Lang mwen, sosyete mwen”

Chak elèv dwe prepare yon ti dosye sou fason lang itilize nan anviwònman li.

Li dwe entèvyouve 3 moun ki gen laj oswa pwofil diferan.

Pou chak moun, poze kesyon sa yo:

  1. Ki lang ou pale pi souvan?
  2. Nan ki sitiyasyon ou sèvi ak kreyòl?
  3. Èske fason ou pale chanje lè ou nan travay, lekòl oswa lakay?
  4. Èske ou konn melanje mo lòt lang avèk kreyòl?
  5. Èske gen mo oswa ekspresyon moun nan zòn ou itilize ki diferan ak lòt zòn?
  6. Èske ou prefere pale oswa ekri kreyòl? Poukisa?
  7. Ki enpòtans kreyòl genyen pou ou?

Apre entèvyou yo, elèv la dwe ekri yon rapò 2–3 paj ki genyen:

Entwodiksyon → Metòd → Rezilta → Analiz → Konklizyon.

Objektif pwojè sa a se fè elèv la soti nan aprann definisyon sèlman pou li vin yon obsèvatè lang nan pwòp sosyete li.

Laisser un commentaire