ALPHANET ACADEMY

KOU JEYOGRAFI – 5e AF

🎯 Objektif jeneral

Apre leson sa a, elèv la dwe kapab:

• Eksplike kisa yon katastwòf natirèl ye.

• Idantifye diferan kalite katastwòf natirèl.

• Konnen kèk danje tranblemanntè, tsunami, eripsyon vòlkanik, tanpèt, tònad, inondasyon, glisman teren ak dezètifikasyon ka lakòz.

• Aprann mezi pwoteksyon pou li ka pwoteje tèt li ak fanmi li.

• Devlope bon abitid pou pwoteje anviwònman an.

📌 Kijan pou w travay sou leson an?

GWO PATI 1 — KATASTWÒF KI LYE AK MOUVMAN TÈ A

1. Kisa yon katastwòf natirèl ye?

Imajine yon jou, ou chita lakay ou ap fè devwa. Menm lè a, tè a kòmanse souke, vè yo ap tranble, epi moun yo ap kouri chèche yon kote ki an sekirite. Oswa, imajine yon gwo lapli tonbe pandan plizyè èdtan, dlo anvayi lari yo, epi kèk fanmi oblije kite kay yo.

Sitiyasyon sa yo montre jan lanati kapab chanje lavi moun byen vit.

Yon katastwòf natirèl se yon gwo evènman natirèl ki lakòz gwo domaj nan lavi moun, kay, wout, rekòt, bèt oswa anviwònman an.

Gen katastwòf ki gen rapò ak mouvman tè a. Gen lòt ki gen rapò ak lapli, van, sechrès ak lòt kondisyon klimatik.

Nou pa kapab anpeche tout katastwòf natirèl, men nou kapab aprann rekonèt danje yo, prepare nou epi suiv konsèy otorite yo pou diminye domaj yo.

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Definisyon: Yon katastwòf natirèl se yon evènman natirèl ki lakòz gwo domaj nan lavi moun, byen yo ak anviwònman an.

De gwo gwoup katastwòf nou pral etidye:

1. Katastwòf ki lye ak mouvman tè a.

2. Katastwòf ki lye ak kondisyon klimatik yo.

🧠 ANN VERIFYE KONPREYANSYON NOU!

1. Kisa yon katastwòf natirèl ye?

2. Site de egzanp katastwòf natirèl.

3. Èske nou kapab anpeche tout katastwòf natirèl? Eksplike repons ou.

2. Tranblemanntè: lè tè a souke

Èske w te janm santi yon tab, yon kabann oswa yon fenèt ap tranble? Kounye a, imajine tout tè a ap souke anba pye w!

Tranblemanntè, yo rele li tou tranbleman tè, se lè tè a souke bridsoukou. Li fèt sitou lè wòch ki fon anba tè a deplase oswa kase sou gwo fant ki nan kwout tè a.

Kwout tè a se kouch ekstèn tè a, sa vle di pati ki fòme sifas kote nou viv la. Li divize an gwo plak ki toujou ap deplase dousman. Lè gen mouvman ki lage enèji nan wòch yo, enèji sa a pwopaje sou fòm ond ki fè tè a souke.

Tranblemanntè kapab fè bilding tonbe, fann wout, kraze pon epi blese moun. Gen tranblemanntè ki fè ti mouvman, tandiske gen lòt ki lakòz gwo dega.

Ayiti se yon peyi ki ekspoze ak risk tranblemanntè. Gwo tranblemanntè 12 janvye 2010 la te lakòz anpil lanmò ak anpil destriksyon, sitou nan zòn Pòtoprens ak anviwon li.

Se poutèt sa, li enpòtan pou kay, lekòl ak lòt bilding yo respekte prensip konstriksyon ki kapab ede yo reziste kont tranblemanntè.

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Tranblemanntè: Se yon soukous bridsoukou nan tè a, sitou lè gen mouvman oswa kase nan wòch ki fon anba kwout tè a.

Kèk konsekans tranblemanntè:

• Bilding ak kay kapab tonbe.

• Wout ak pon kapab fann oswa kraze.

• Moun kapab blese oswa pèdi lavi yo.

• Sèvis tankou dlo, elektrisite ak kominikasyon kapab kanpe.

🛡️ Kijan pou pwoteje tèt nou pandan yon tranblemanntè?

Si w andedan yon bilding lè tè a kòmanse souke:

1. Panik pa ede w! Eseye rete kalm.

2. Mete w ajenou, pwoteje tèt ou ak kou w.

3. Kache anba yon tab solid si sa posib, epi kenbe tab la.

4. Rete lwen fenèt, glas ak mèb ki kapab tonbe.

5. Pa kouri al pran eskalye oswa asansè pandan tè a ap souke.

6. Lè soukous la fini, suiv enstriksyon pwofesè a oswa responsab sekirite a. Sòti avèk prekosyon si sa nesesè.

7. Si w deyò, rete lwen bilding, poto elektrik ak fil elektrik.

Sonje: Si w nan lekòl la, suiv plan ijans lekòl la ak enstriksyon pwofesè a. Pa retounen nan yon bilding ki andomaje jiskaske otorite yo di li san danje.

🧠 KESYON KONPREYANSYON

1. Kisa yon tranblemanntè ye?

2. Ki pati tè a yo rele kwout tè a?

3. Site twa domaj yon tranblemanntè kapab lakòz.

4. Kisa yon elèv dwe fè si yon tranblemanntè kòmanse pandan li nan sal klas?

5. Poukisa li pa bon pou rete toupre fenèt pandan tè a ap souke?

3. Tsunami: gwo vag ki kapab anvayi kot lanmè yo

Imajine w ap jwe sou plaj la. Menm lè a, ou remake lanmè a ap fè yon mouvman dwòl, epi yon gwo kantite dlo ap pwoche sou tè a. Sa kapab yon siy danje.

Yon tsunami se yon seri gwo vag ki fòme lè yon gwo kantite dlo deplase bridsoukou. Sa rive souvan apre yon tranblemanntè anba lanmè. Li kapab fèt tou akoz glisman teren anba lanmè oswa kèk eripsyon vòlkanik.

Lè yon tranblemanntè rive anba lanmè epi li deplase fon lanmè a, li kapab pouse yon gwo kantite dlo. Mouvman sa a kreye vag ki kapab vwayaje sou gwo distans. Lè vag yo rive toupre kot la, yo kapab vin pi wo epi anvayi zòn ki ba yo.

Tsunami pa menm bagay ak vag nòmal nou wè chak jou sou plaj la. Li kapab pote anpil dlo, debri ak lòt materyèl, epi detwi kay, wout ak bato.

Èske Ayiti kapab sibi yon tsunami?

Wi. Paske Ayiti se yon peyi ki gen kot sou lanmè Karayib la ak sou Oseyan Atlantik la, gen kèk zòn kotyè ki ekspoze ak risk tsunami. Men, sa pa vle di yon tsunami ap fèt chak fwa gen yon tranblemanntè.

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Tsunami: Se yon seri gwo vag ki fòme lè yon gwo kantite dlo deplase bridsoukou, souvan apre yon tranblemanntè anba lanmè.

Kèk konsekans tsunami:

• Dlo anvayi zòn kotyè yo.

• Kay, wout ak bato kapab detwi.

• Moun ak bèt kapab mouri.

• Dlo sale ak debri kapab andomaje tè agrikòl ak lòt byen.

🛡️ Mezi pwoteksyon kont tsunami

• Si w santi yon gwo tranblemanntè pandan w toupre lanmè, deplase ale nan yon kote ki pi wo ak pi lwen kot la, si w kapab fè sa san danje.

• Si otorite yo bay avètisman tsunami, suiv enstriksyon evakyasyon yo tousuit.

• Pa rete sou plaj la pou gade vag yo.

• Pa retounen nan zòn ki an danje jiskaske otorite yo bay pèmisyon.

🧠 KESYON KONPREYANSYON

1. Kisa yon tsunami ye?

2. Ki evènman ki kapab lakòz yon tsunami?

3. Poukisa tsunami danjere pou moun ki rete bò lanmè?

4. Site de mezi pwoteksyon kont tsunami.

4. Eripsyon vòlkanik: lè yon vòlkan voye materyèl soti anndan tè a

Nan kèk kote sou Latè, gen mòn ki rele vòlkan. Gen vòlkan ki rete trankil pandan anpil tan. Gen lòt ki kapab antre an eripsyon.

Anba sifas tè a, gen wòch ki fonn ki fòme sa yo rele magma. Lè magma sa a soti sou sifas tè a, nou rele li lav.

Eripsyon vòlkanik se lè yon vòlkan lage lav, sann, gaz cho ak lòt materyèl ki soti anndan tè a.

Lè yon vòlkan antre an eripsyon, lav la kapab boule oswa detwi kay, pye bwa, jaden ak wout. Sann vòlkanik la kapab kouvri kay ak rekòt, sal dlo, epi fè moun gen difikilte pou respire.

Sepandan, vòlkan kapab gen kèk avantaj tou. Materyèl vòlkanik yo kapab ede fòme tè ki rich pou agrikilti, epi kèk zòn vòlkanik genyen resous natirèl ki itil.

Nan Karayib la, gen vòlkan aktif oswa ki kapab reyaktive, tankou La Soufrière nan zile Sen Vensan ak Montagne Pelée nan Matinik. Sa montre enpòtans siveyans vòlkan yo nan rejyon nou an.

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Vòlkan: Se yon ouvèti oswa yon sistèm nan kwout tè a kote magma, gaz ak lòt materyèl kapab soti.

Eripsyon vòlkanik: Se lè yon vòlkan lage lav, sann, gaz ak lòt materyèl soti anndan tè a.

Diferans ant magma ak lav:

• Magma: Wòch ki fonn ki rete anba sifas tè a.

• Lav: Magma ki rive sou sifas tè a.

Kèk danje eripsyon vòlkanik:

• Lav ka detwi kay ak jaden.

• Sann kapab sal lè a epi deranje respirasyon.

• Gaz cho ak materyèl ki soti nan vòlkan kapab touye moun ak bèt.

• Wout ak lòt sèvis kapab vin pa fonksyone.

🛡️ Mezi pwoteksyon

• Pa janm pwoche bò yon vòlkan ki gen siy aktivite danjere.

• Koute avètisman otorite yo.

• Si yo mande w kite zòn nan, deplase sou wout yo endike a.

• Si gen sann nan lè a, suiv konsèy otorite yo sou fason pou pwoteje je w ak respirasyon w.

• Pa retounen nan zòn nan san otorizasyon.

🧠 KESYON KONPREYANSYON

1. Kisa yon eripsyon vòlkanik ye?

2. Ki diferans ki genyen ant magma ak lav?

3. Site twa danje eripsyon vòlkanik kapab lakòz.

4. Bay yon egzanp vòlkan nan Karayib la.

5. Poukisa nou pa dwe pwoche bò yon vòlkan ki an aktivite?

5. Mezi jeneral pou pwoteje tèt nou kont katastwòf ki gen rapò ak mouvman tè a

Nou pa kapab kontwole mouvman plak tè yo, anpeche tout tranblemanntè oswa bloke yon tsunami. Men, nou kapab pran bon desizyon pou pwoteje lavi nou.

Men kèk bon abitid tout timoun dwe aprann:

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Pou diminye danje katastwòf yo, nou dwe:

1. Prepare yon plan ijans.

2. Konnen wout evakyasyon yo.

3. Koute avètisman otorite yo.

4. Kenbe materyèl ijans nan yon kote ki fasil pou jwenn.

5. Pa antre nan zòn ki danjere.

🧠 KESYON KONPREYANSYON

1. Poukisa yon fanmi dwe prepare yon sak ijans?

2. Site twa bagay ki kapab antre nan sak sa a.

3. Ki sous enfòmasyon nou dwe suiv pandan yon katastwòf?

4. Poukisa yon timoun pa dwe antre poukont li nan yon zòn danjere?

GWO PATI 2 — KATASTWÒF NATIRÈL KI LYE AK KONDISYON KLIMATIK YO

6. Tanpèt ak tònad

A. Tanpèt

Imajine syèl la vin nwa, van an kòmanse soufle fò, lapli ap tonbe anpil, epi loraj ap fè gwo bri. Sa kapab yon tanpèt.

Yon tanpèt se yon kondisyon metewolojik ki kapab gen gwo van, gwo lapli, loraj ak zèklè. Gen tanpèt ki pa twò danjere, men gen lòt ki kapab lakòz gwo dega.

Nan Karayib la, nou konn fè fas ak tanpèt twopikal ak siklòn. Yo kapab pote van ki vyolan, lapli ki dire lontan ak gwo vag sou kot lanmè yo.

Tanpèt kapab fè twati kay vole, kraze pye bwa, detwi rekòt, koupe elektrisite epi lakòz inondasyon.

B. Tònad

Yon tònad se yon kolòn lè k ap vire rapidman, ki konekte yon nyaj tanpèt ak tè a. Li kapab gen fòm yon antonwa.

Van tònad la kapab tèlman fò li detwi kay, ranvèse machin, derasinen pye bwa epi voye objè nan lè a.

Tònad pa menm bagay ak siklòn. Yon tònad se yon kolòn lè k ap vire sou yon zòn ki souvan pi piti, tandiske yon siklòn twopikal se yon gwo sistèm tanpèt ki fòme sou dlo lanmè ki cho.

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Tanpèt: Yon kondisyon metewolojik ki kapab bay gwo van, lapli, loraj ak zèklè.

Tònad: Yon kolòn lè k ap vire rapidman ant yon nyaj tanpèt ak tè a.

Diferans: Tanpèt se yon fenomèn metewolojik ki kapab gen plizyè kalite danje; tònad se yon kolòn lè k ap vire avèk anpil fòs.

Kèk konsekans:

• Kay ak bilding kapab andomaje.

• Pye bwa ak poto elektrik kapab tonbe.

• Rekòt kapab detwi.

• Moun kapab blese.

• Lapli kapab lakòz inondasyon ak glisman teren.

🛡️ Mezi pwoteksyon kont tanpèt ak tònad

• Koute previzyon metewolojik ak avètisman otorite yo.

• Rete andedan yon bilding solid lè van an danjere.

• Fèmen fenèt ak pòt; rete lwen fenèt yo.

• Pa rete anba pye bwa oswa toupre poto elektrik.

• Pandan yon tònad, si gen avètisman oswa siy danje, chèche yon chanm ki pi ba, san fenèt, oswa yon abri solid selon konsèy otorite yo.

• Pa soti pou al filme tanpèt la.

🧠 KESYON KONPREYANSYON

1. Kisa yon tanpèt ye?

2. Kisa yon tònad ye?

3. Bay yon diferans ant tònad ak siklòn twopikal.

4. Site twa domaj gwo tanpèt kapab lakòz.

5. Ki kote li pi bon pou yon timoun rete pandan yon gwo tanpèt?

7. Inondasyon: lè dlo kouvri kote li pa ta dwe kouvri

Imajine gwo lapli ap tonbe pandan plizyè èdtan. Ravin yo plen, dlo a soti nan rivyè a, epi lari yo kòmanse kouvri ak dlo. Machin pa ka pase, kay ap pran dlo, epi kèk fanmi oblije kite zòn nan.

Sa rele inondasyon.

Yon inondasyon rive lè dlo kouvri yon zòn ki nòmalman pa anba dlo. Li kapab rive lè gwo lapli tonbe, lè rivyè debòde, lè dlo lanmè anvayi kot la oswa lè dlo pa kapab koule byen nan kanal yo.

Nan kèk zòn ann Ayiti, fatra ki bouche kanal, koupe pye bwa, konstriksyon nan ravin ak gwo lapli kapab ogmante risk inondasyon.

Inondasyon kapab kraze kay, detwi jaden, pote labou ak fatra, sal sous dlo epi fasilite pwopagasyon kèk maladi. Kouran dlo yo kapab pi fò pase jan yo parèt, menm lè dlo a pa sanble twò fon.

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Inondasyon: Se lè dlo kouvri yon zòn ki nòmalman pa anba dlo.

Kèk kòz inondasyon:

• Gwo lapli.

• Rivyè ki debòde.

• Kanal ki bouche.

• Koupe anpil pye bwa.

• Dlo lanmè ki anvayi zòn kotyè yo.

Kèk konsekans:

• Kay ak wout andomaje.

• Rekòt detwi.

• Dlo potab kontamine.

• Moun ak bèt an danje.

• Aktivite lekòl ak komès kapab kanpe.

🛡️ Kijan pou pwoteje tèt nou kont inondasyon?

1. Pa jete fatra nan lari, ravin oswa kanal.

2. Pa travèse yon wout ki anba dlo k ap koule.

3. Pa jwe nan rivyè oswa ravin lè lapli ap tonbe anpil.

4. Ale nan yon kote ki pi wo lè otorite yo mande sa.

5. Pa manyen fil elektrik ki tonbe oswa aparèy elektrik ki mouye.

6. Bwè dlo ki san danje, epi suiv konsèy sèvis sante yo apre yon inondasyon.

🧠 KESYON KONPREYANSYON

1. Kisa yon inondasyon ye?

2. Site kat kòz inondasyon.

3. Ki jan fatra ki bouche kanal kapab lakòz inondasyon?

4. Poukisa li danjere pou travèse yon wout ki anba dlo?

5. Bay twa aksyon moun kapab fè pou diminye risk inondasyon.

8. Glisman teren: lè tè a desann sou pant lan

Nan yon zòn ki gen mòn, tè a ak wòch yo rete sou pant yo. Men, lè gen anpil lapli, tè a kapab vin mou, epi li kapab desann toudenkou.

Glisman teren se lè tè, labou, wòch oswa lòt materyèl deplase desann sou yon pant akoz gravite.

Gwo lapli kapab fè tè a vin twò mou epi lou. Koupe pye bwa, fouye pant san prekosyon, oswa bati kay nan zòn ki pa estab kapab ogmante risk la.

Lè yon glisman teren rive, li kapab antere kay, bloke wout, kraze pon, detwi jaden epi mete lavi moun an danje.

Ann Ayiti, kote gen anpil mòn ak pant, glisman teren kapab rive sitou lè gwo lapli tonbe pandan plizyè tan.

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Glisman teren: Se lè tè, labou, wòch oswa lòt materyèl deplase desann sou yon pant.

Kèk kòz glisman teren:

• Gwo lapli ki fè tè a vin mou.

• Koupe pye bwa san kontwòl.

• Konstriksyon sou pant ki pa estab.

• Ewozyon ak lòt chanjman nan tè a.

Kèk konsekans:

• Kay kapab antere.

• Wout kapab bloke.

• Jaden kapab detwi.

• Moun kapab blese oswa pèdi lavi yo.

🛡️ Mezi pwoteksyon

• Evite bati kay sou pant ki pa estab.

• Plante epi pwoteje pye bwa kote sa apwopriye.

• Pa fouye pant san konsèy teknik.

• Si tè a ap glise oswa gen siy danje, kite zòn nan si sa posib san danje epi avèti yon granmoun oswa otorite yo.

• Pa pwoche bò yon pant ki fèk glise.

Siy ki kapab anonse danje: nouvo fant nan tè a oswa nan miray kay, pye bwa ki kòmanse panche, tè k ap deplase, ak bri etranj ki soti nan yon pant. Siy sa yo pa vle di glisman an sèten, men yo mande anpil prekosyon.

🧠 KESYON KONPREYANSYON

1. Kisa yon glisman teren ye?

2. Ki wòl gwo lapli kapab jwe nan yon glisman teren?

3. Poukisa koupe pye bwa kapab ogmante risk glisman teren?

4. Site twa konsekans glisman teren.

5. Ki sa ou dwe fè si w remake tè a ap fann dèyè kay ou?

9. Dezètifikasyon: lè tè a pèdi kapasite li pou bay lavi

Imajine yon jaden kote te gen anpil pye bwa, zèb, mayi ak lòt plant. Apre anpil tan, yo koupe pye bwa yo, tè a rete san pwoteksyon, lapli vin ra, epi plant yo pa grandi ankò. Tè a vin sèk, pòv epi difisil pou kiltive.

Sitiyasyon sa a kapab fè nou konprann sa dezètifikasyon ye.

Dezètifikasyon se yon pwosesis kote tè ki nan zòn sèk oswa ki sansib pou sechrès pèdi kapasite li pou soutni plant, bèt ak aktivite agrikòl. Sa kapab rive akoz sechrès, koupe pye bwa, move itilizasyon tè ak lòt aktivite moun.

Dezètifikasyon pa vle di yon dezè parèt toudenkou. Se yon pwosesis ki fèt piti piti, kote tè a degrade epi vin mwens pwodiktif.

Lè tè a pèdi kalite li, kiltivatè yo kapab rekòlte mwens manje. Bèt kapab jwenn mwens zèb, sous dlo kapab diminye, epi kèk fanmi kapab oblije kite zòn kote yo abite a pou chèche pi bon kondisyon lavi.

Ann Ayiti, pwoteje forè, plante pye bwa, evite boule tè san kontwòl epi sèvi ak bon metòd agrikilti se kèk aksyon ki kapab ede konbat degradasyon tè a.

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Dezètifikasyon: Se yon pwosesis kote tè nan zòn sèk oswa ki sansib pou sechrès degrade epi pèdi kapasite li pou soutni plant ak aktivite agrikòl.

Kèk kòz dezètifikasyon:

• Sechrès ki dire lontan.

• Koupe twòp pye bwa.

• Move itilizasyon tè.

• Twòp bèt k ap manje plant nan menm zòn nan.

• Move pratik agrikòl ki kite tè a san pwoteksyon.

Kèk konsekans:

• Tè a vin pòv.

• Rekòt diminye.

• Bèt jwenn mwens manje.

• Dlo vin pi ra.

• Fanmi yo kapab vin gen plis difikilte pou jwenn manje ak revni.

🌱 Kijan pou konbat dezètifikasyon?

🧠 KESYON KONPREYANSYON

1. Kisa dezètifikasyon ye?

2. Bay twa kòz dezètifikasyon.

3. Ki konsekans dezètifikasyon kapab genyen sou agrikilti?

4. Poukisa pye bwa enpòtan pou pwoteksyon tè a?

5. Site twa aksyon ki kapab ede konbat dezètifikasyon.

GWO PATI 3 — ANN FÈ YON GWO REZIME!

📝 NÒT POU EKRI NAN KAYE

Gen diferan kalite katastwòf natirèl. Kèk nan yo gen rapò ak mouvman tè a, tandiske lòt yo gen rapò ak kondisyon klimatik yo.

🌍 Poukisa nou dwe pwoteje anviwònman an?

Anviwònman an se espas kote moun, bèt ak plant viv. Lè nou koupe twòp pye bwa, jete fatra nan kanal, detwi sous dlo oswa mal sèvi ak tè a, nou kapab ogmante kèk risk natirèl.

Se poutèt sa, chak timoun kapab ede pwoteje anviwònman an lè li:

• Pa jete fatra atè.

• Pa bouche kanal ak ravin.

• Plante pye bwa epi pran swen plant yo.

• Pa gaspiye dlo.

• Ankouraje lòt moun kenbe anviwònman an pwòp.

• Aprann epi suiv mezi sekirite.

Sonje byen: Katastwòf natirèl pa toujou rive akoz move aksyon moun. Men, bon jan preparasyon, bon konstriksyon ak pwoteksyon anviwònman an kapab diminye kèk nan domaj yo.

🎮 GWO EGZÈSIS POU VERIFYE SA NOU APRANN

Egzèsis 2 — Vre oswa fo?

Ekri VRE si fraz la kòrèk, oswa FO si li pa kòrèk.

1. Yon tsunami kapab rive apre yon tranblemanntè anba lanmè.

2. Li bon pou travèse yon wout ki anba dlo k ap koule.

3. Yon tònad se yon kolòn lè k ap vire rapidman.

4. Koupe twòp pye bwa kapab ogmante risk glisman teren.

5. Dezètifikasyon kapab diminye pwodiksyon agrikòl.

6. Pandan yon tranblemanntè, li bon pou rete bò fenèt la.

Egzèsis 3 — Konplete fraz yo

Chwazi mo ki apwopriye yo: lav — inondasyon — tranblemanntè — pye bwa — tsunami.

1. Lè tè a souke bridsoukou, se yon __________.

2. Lè dlo kouvri yon zòn ki nòmalman pa anba dlo, se yon __________.

3. Magma ki rive sou sifas tè a rele __________.

4. Yon seri gwo vag ki fèt akoz yon gwo deplasman dlo rele __________.

5. Plante __________ kapab ede pwoteje tè a kont ewozyon.

Egzèsis 4 — Reflechi tankou yon jèn espesyalis nan jeyografi!

Reponn nan kaye ou.

1. Ki diferans ki genyen ant yon tranblemanntè ak yon eripsyon vòlkanik?

2. Eksplike kijan gwo lapli kapab lakòz inondasyon ak glisman teren.

3. Bay twa mezi yon lekòl kapab pran pou prepare elèv li yo pou katastwòf.

4. Ekri yon ti mesaj senk fraz pou ankouraje moun nan katye w pwoteje anviwònman an.

📩 ENSTRIKSYON POU ELÈV SOU ENTÈNÈT — ALPHANET ACADEMY

🌟 Dènye mesaj pou nou

Chè elèv Alphanet Academy, konesans se youn nan pi bon zouti pou pwoteje lavi nou. Lè nou konprann katastwòf natirèl yo, nou aprann rekonèt danje yo, prepare tèt nou epi ede kominote nou vin pi an sekirite.

Aprann • Konprann • Prepare • Pwoteje lavi!

École Alphanet Academy — Ansanm, n ap aprann pou n bati yon demen ki pi an sekirite.